|
 εικόνα 1: γλαύκωμα Το γλαύκωμα αποτελεί
μια ομάδα παθήσεων του οφθαλμού, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό την
καταστροφή του οπτικού νεύρου. Το οπτικό νεύρο αποτελείται από νευρικές ίνες
και μεταφέρει την εικόνα που βλέπουμε στον εγκέφαλο (εικ.1). Το γλαύκωμα κατά
κανόνα είναι ασυμπτωματική νόσος και οι γλαυκωματικοί ασθενείς δεν
αντιλαμβάνονται την παρουσία της. Για το λόγο αυτό η έγκαιρη διάγνωση είναι
σημαντική και προλαμβάνει την ύπαρξη σημαντικής βλάβης.
Για αυτό όλοι οι
άνθρωποι άνω των σαράντα ετών και ιδιαίτερα όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό
γλαυκώματος, πρέπει να εξετάζονται μια ή δύο φορές το χρόνο.
Aιτιολογία
Οι αιτίες του
γλαυκώματος δεν είναι γνωστές. Στις περισσότερες περιπτώσεις το οπτικό νεύρο
καταστρέφεται από την υψηλή ενδοφθάλμια πίεση και στη μείωση της στοχεύουν
όλες οι υπάρχουσες θεραπείες (φάρμακα, laser, χειρουργικές επεμβάσεις).
 εικόνα 2 Η αύξηση της ενδοφθάλμιας
πίεσης τις περισσότερες φορές οφείλεται στην παρεμπόδιση της αποχέτευσης του
υγρού που παράγεται στο εσωτερικό του ματιού μας, του υδατοειδούς υγρού. Το
υδατοειδές υγρό παράγεται και αποχευτεύεται συνεχώς. Αν για κάποιο λόγο
παρεμποδιστεί η αποχέτευση του, τότε αυξάνεται η ενδοφθάλμια πίεση (εικ.2).
Υπάρχουν όμως και
άλλοι παράγοντες κινδύνου που η ύπαρξή τους προδιαθέτει για την εμφάνιση
γλαυκώματος. Τέτοιοι είναι η προχωρημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, η
φυλή, η μυωπία και οι αγγειακές παθήσεις.
Τα τελευταία χρόνια
πολυκεντρικές μελέτες έδειξαν τη σημασία ενός νέου παράγοντα κινδύνου, του
πάχους του κερατοειδούς. Εξεταζόμενοι με λεπτότερο κερατοειδή έχουν αυξημένο
κίνδυνο εμφάνισης γλαυκώματος σε σχέση με τους έχοντες φυσιολογικό ή αυξημένο
πάχος κερατοειδούς.
Διάγνωση
Η εποχή που η
διάγνωση του γλαυκώματος βασιζόταν μόνο στην μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης
έχει παρέλθει. Αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση (>21mmHg) δεν σημαίνει απο μόνη
της γλαύκωμα, όπως χαμηλή ενδοφθάλμια πίεση (<21mmHg) δεν αποκλείει το
γλαύκωμα (γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης). Η διάγνωση γίνεται με την αξιολόγιση
του ιστορικού του ατόμου σε συνδυασμό με τις εξής οφθαλμολογικές εξετάσεις:
-
Αξιολόγηση του οπτικού νεύρου και των
νευρικών ινών
-
Έλεγχος των οπτικών πεδίων
Τονομέτρηση
Το ερώτημα αν η πίεση
που μετράται κάθε φορά είναι η πραγματική ή όχι, απασχολεί πάντα τον
οφθαλμίατρο.
Στο Ιατρικό
Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας Athens Vision πέρα από το κλασσικό τονόμετρο
Goldmann, χρησιμοποιούμε δύο προηγμένης τεχνολογίας τονόμετρα: το ψηφιακό τονόμετρο
Pascal και το τονόμετρο Ocular Response Analyser (ORA) που μπορούν
να μας δώσουν την πραγματική ενδοφθάλμια πίεση ελαχιστοποιώντας την επίδραση
παραγόντων που ποικίλουν από εξεταζόμενο σε εξεταζόμενο (πάχος κερατοειδούς αντίσταση κερατοειδούς, υποκειμενική εκτίμηση
του οφθαλμιάτρου).
 τονόμετρο pascal |
 Τονόμετρο ORA
|
 Τονόμετρο Goldman
|
Αξιολόγηση του οπτικού νεύρου και των νευρικών ινών
 εικόνα 4 Η εξέταση του οπτικού
νεύρου γίνεται από τον οφθαλμίατρο με το οφθαλμοσκόπιο. Με το όργανο αυτό
ελέγχουμε το μέγεθος αυτής που ονομάζουμε κοίλανση του οπτικού νεύρου. Κοίλανση
μεγαλύτερη του φυσιολογικού ή διαφορετικού μεγέθους κοίλανση ανάμεσα στα δύο
μάτια ενός εξεταζομένου μπορεί να οδηγήσει στη διάγνωση του γλαυκώματος
(εικ.4).
Η αντικειμενική και
ποσοτική καταγραφή της βλάβης του οπτικού νεύρου επιτυγχάνεται με τους αναλυτές
του οπτικού νεύρου και της στιβάδας των νευρικών ινών (LST GDx
OCT). Με αυτούς γίνεται τοπογραφική ανάλυση της οπτικής θηλής και μέτρηση
του πάχους των οπτικών ινών. Στο Athens Vision διαθέτουμε το OCT τελευταίας
γενιάς (Ηigh resolution spectral OCT) με ανάλυση της τάξης των 6μm, μεγάλη
ταχύτητα επεξεργασίας και δυνατότητα τρισδιάστατης απεικόνισης.
Έλεγχος των οπτικών πεδίων
 Αναλυτής Humphrey
Με την εξέταση αυτή
καταγράφουμε το ποσοστό των νευρικών ινών που έχουν καταστραφεί από το
γλαύκωμα. Βασίζεται στην ικανότητα του εξεταζομένου να αναγνωρίζει το φως σε
κάθε περιοχή του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Η εξέταση αυτή είναι απαραίτητη και
πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα προκειμένου να διαπιστώνονται οι
πιθανές μεταβολές στο πεδίο της όρασης και να παρακολουθούνται οι πιθανές
επιδεινώσεις (σκοτώματα).
Οι καλά πληροφορημένοι ασθενείς δεν ρωτούν "Πώς είναι η πίεση
γιατρέ;"
αλλά "Πώς είναι το οπτικό μου νεύρο;"
Φαρμακευτική θεραπεία
Αποτελεί την πιο συχνά
εφαρμοζόμενη θεραπεία. Με αυτή, άλλα φάρμακα στοχεύουν στη μείωση της παραγωγής
του υδατοειδούς υγρού και άλλα στην αύξηση της αποχέτευσης. Χρησιμοποιούνται
είτε σαν μονοθεραπεία είτε σαν συνδυασμένη θεραπεία.
Laser θεραπεία
Με αυτή τη θεραπεία
στοχεύουμε είτε στην αύξηση της αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού όπως
συμβαίνει στο συνηθισμένο γλαύκωμα (γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας), είτε στη
διευκόλυνση της ροής του υδατοειδούς υγρού δημιουργώντας ένα περιφερικό
«άνοιγμα» στην ίριδα (ιριδοτομή) όπως συμβαίνει στο γλαύκωμα στενής γωνίας.
Χειρουργική θεραπεία
Χρησιμοποιείται
συνήθως όταν η συντηρητική θεραπεία αδυνατεί να ελέγξει το γλαύκωμα. Υπάρχουν
πολλών ειδών χειρουργικές θεραπείες, όλες όμως στοχεύουν στη βελτίωση της
αποχέτευσης δημιουργώντας ένα νέο αποχετευτικό σύστημα. Στο Athens Vision υπάρχει η δυνατότητα
όλων των χειρουργικών επεμβάσεων. Ο γιατρός σας θα σας προτείνει την
καταλληλότερη και ασφαλέστερη επέμβαση για σας.
Σημεία-κλειδιά για την
κατανόηση του γλαυκώματος
-
Στο γλαύκωμα καταστρέφονται οι οπτικές
νευρικές ίνες.
-
Η καταστροφή των οπτικών ινών είναι μόνιμη.
-
Η αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης είναι η μόνη
γνωστή αλλά όχι μοναδική αιτία καταστροφής του οπτικού νεύρου.
-
Η συνεχής αξιολόγηση του γλαυκώματος
εξαρτάται από την τακτική εξέταση του οπτικού νεύρου και των οπτικών πεδίων
παράλληλα με την μέτρηση της πίεσης.
|